Bài 26: Sinh sản của vi sinh vật – Sinh học 10

Để hiểu được quá trình sinh sản của vi sinh vật, bài học hôm nay tôi sẽ đưa cho các bạn những kiến thức cơ bản liên quan tới sinh sản của vi sinh vật nhân sơ, hiểu được khái niệm, đối tượng, diễn biến…

A: Tóm tắt kiến thức và những vấn đề cần lưu ý trong quá trình sinh sản của vi sinh vật.

I. Sinh sản của vi sinh vật nhân sơ 

1. Phân đôi

a. Khái niệm:

Phân đôi là hình thức sinh sản mà từ 1 tế bào mẹ tách thành 2 tế bào con.

b. Đối tượng:

Vi khuẩn (vi khuẩn sinh sàn chủ yếu bằng hình thức phân đôi).

c. Diễn biến:

– Tế bào vi khuẩn tăng kích thước do sinh khối tăng và dẫn đến sự phân chia.

– Màng sinh chất gấp nếp (gọi là mêzôxôm).

– ADN của vi khuẩn đính vào mêzôxôm làm điểm tựa để nhân đôi.

– Hình thành vách ngăn tạo thành 2 tế bào mới từ 1 tế bào.

2. Nảy chồi và tạo thành bào tử:

a. Phân nhánh và nảy chồi:

– Diễn biến: Một phần cơ thể mẹ lớn nhanh hơn các phần khác để tạo chồi. Chồi có thể sống bám vào cơ thể mẹ tạo thành nhánh hoặc sống độc lập.

– Đối tượng: Vi khuẩn quang dưỡng màu tía.

b. Bào tử:

* Ngoại bào tử:

– Bào tử được hình thành bên ngoài tế bào sinh dưỡng, sau đó sẽ phát tán, tạo thành cơ thể mới.

>> Xem thêm:  Bài 19: Giảm phân - Sinh học 10

– Đại diện: vi sinh vật dinh dưỡng mêtan (Methylosinus).

– Bào tử sinh sản chỉ có các lớp màng, không có vỏ và không tìm thấy hợp chất canxiđipicôlinat.

* Bào tử đốt:

– Sợi dinh dưỡng phân đốt tạo thành bào tử.

– Đại diện: xạ khuẩn (Actinomycetes).

* Nội bào tử:

– Khi gặp điều kiện bất lợi, tế bào vi khuẩn sinh dưỡng hình thành bên trong một nội bào tử (endospore).

– Nội bào tử vi khuẩn không phải là hình thức sinh sản mà chỉ là dạng nghỉ của tế bào.

– Nội bào tử có lớp vỏ dày và chứa canxiđipicôlinat.

– Đại diện: vi khuẩn lam, vi khuẩn than…

II. Sinh sản của vi sinh vật nhân thực

1. Sinh sản bằng bào tử

– Một số nấm mốc có thể sinh sản vô tính bằng bào tử kín (nấm Mucor) hoặc bào tử trần (Penicillium) đồng thời có thể sinh sản hữu tính bằng bào tử qua giảm phân.

2. Sinh sản bằng cách nảy chồi và phân đôi

– Một số nấm men có thể sinh sản bằng nảy chồi như nấm men rượu (Saccharomyces), phân đôi như nấm men rượu rum (Schizosaccharomyces).

– Các tảo đơn bào: tảo lục (Chlorophyta), tảo mắt, trùng đế giày (Paramecium caudatum) sinh sản vô tính bằng cách phân đôi hay sinh sản hữu tính bằng cách hình thành bào tử chuyển động hay hợp tử nhờ kết hợp giữa 2 tế bào.

>> Xem thêm:  Bài 27: Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản của vi sinh vật - Sinh học 10

B: Bài Tập:

Câu 1. Vi khuẩn có thể hình thành các loại bào tử nào?
Câu 2. Cho ví dụ về các bào tử sinh sản ở vi khuẩn và ở nấm.
Câu 3. Nếu không diệt hết nội bào tử, hộp thịt để lâu ngày sẽ bị phồng, bị biến dạng, vì sao?

Câu 1. Vi khuẩn có thể hình thành các loại bào tử nào?

Trả lời:

Vi khuẩn có thể hình thành các loại bào tử sau: nội bào tử, ngoại bào tử và bào tử đốt.

– Nội bào tử được hình thành khi gặp điều kiện bất lợi. Nội bào tử có vỏ dày, bên trong là hợp chất đặc biệt giúp cho bào tử rất bền nhiệt.

– Bào tử đốt: bào tử được hình thành do sự phân đốt của sợi dinh dưỡng.

– Ngoại bào tử: bào tử được hình thành bên ngoài tế bào sinh dưỡng.

Câu 2. Cho ví dụ về các bào tử sinh sản ở vi khuẩn và ở nấm.

Trả lời:

– Ở vi khuẩn các bào tử sinh sản là bào tử đốt, ngoại bào tử đều là bào tử sinh sản vô tính.

– Ở nấm có hai loại bào tử sinh sản:

+ Bào tử hữu tính: bào tử túi (nấm men rượu), bào tử tiếp hợp (nấm tiếp hợp)…

+ Bào tử vô tính: bào tử trần có nấm Aspertillus (nấm cúc), nấm Penicillium (nấm chổi) và bào tử có ở nấm Mucor.

Bào tử nấm rất đa dạng, có thể chuyển động hoặc không chuyển động.

>> Xem thêm:  Ôn tập phần sinh học vi sinh vật - Sinh học 10

Bào tử nấm chỉ có các lớp màng cấu tạo chủ yếu từ hêmixenlulôzơ và kitin, không có canxiđipicolinat kém chịu nhiệt.

Câu 3. Nếu không diệt hết nội bào tử, hộp thịt để lâu ngày sẽ bị phồng, bị biến dạng, vì sao?

Trả lời:

Nếu thịt đóng hộp không được diệt khuẩn đúng quy trình mà để lâu ngày, các nội bào tử mọc mầm phát triển. Chúng sẽ phân giải các chất, thải ra ôxi và các loại khí khác làm cho hộp phồng lên.

Bài viết trên đã cung cấp cho các bạn những kiến thức đầy đủ về sinh sản ở vi sinh vật cùng một số bài tập hữu ích, chúc các bạn áp dụng hiệu quả! 

Check Also

37357343 9357296624x683 310x165 - Bài 25: Sinh trưởng của vi sinh vật - Sinh học 10

Bài 25: Sinh trưởng của vi sinh vật – Sinh học 10

Sinh trưởng của vi sinh vật là quá trình lớn lên của sinh vật, quá …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *